Search Kasmo
Find a Somali or English term, or search its definition.
All 72 terms.
- Afgarad Koodh Code
Waa habka abuurista tilmaamo loo yaqaan barnaamijyo oo kombuyuutarku raaci karo si uu u fuliya hawlo. Waxay ku lug leedahay naqshadeyn iyo qorid algoorisimyo — habraacyo talaabo-talaabo ah…
Waa habka abuurista tilmaamo loo yaqaan barnaamijyo oo kombuyuutarku raaci karo si uu u fuliya hawlo. Waxay ku lug leedahay naqshadeyn iyo qorid algoorisimyo — habraacyo talaabo-talaabo ah oo lagu xallinayo dhibaatooyinka — luqad rasmi ah oo kombiyuutarradu fahmi karaan. Koodhintu waxay u oggolaneysaa dadka inay dhisaan barnaamijyo software, otomaatig ka dhigaan hawlo, isla markaana ay maamulaan sida nidaamyada dijitaalka ahi u dhaqmaan.
Coding is the process of creating instructions, called programs, that a computer can follow to carry out tasks. It involves designing and writing algorithms—step-by-step methods for solving problems—in a formal language that computers can understand. Coding enables humans to build software, automate actions, and control how digital systems behave.
- Algoorisim Algorithm
Waa hab tallaabo-tallaabo ah oo lagu xalliyo dhibaato xisaabeed ama lagu gaaro natiijo gaar ah: xeerar uu kombiyuutarku isticmaalo si uu u xaliyo dhibaato xisaabeed.
Waa hab tallaabo-tallaabo ah oo lagu xalliyo dhibaato xisaabeed ama lagu gaaro natiijo gaar ah: xeerar uu kombiyuutarku isticmaalo si uu u xaliyo dhibaato xisaabeed.
A step-by-step procedure for solving a mathematical problem or accomplishing a specific end: rules used by a computer to sort through a mathematical problem.
- Aqoonta GG AI Literacy
Kartida iyo aqoonta ay dadka u leeyihiin Garaad Gacmeedka, si ay u fahmaan, u adeegsadaan, u kormeeraan, oo ay si feejigan uga fakaraan isticmaalka AI GG oo waayadan qayb wayn ka ah nolosha…
Kartida iyo aqoonta ay dadka u leeyihiin Garaad Gacmeedka, si ay u fahmaan, u adeegsadaan, u kormeeraan, oo ay si feejigan uga fakaraan isticmaalka AI GG oo waayadan qayb wayn ka ah nolosha caadiga.
People's ability to understand, use, monitor, and critically reflect on AI applications as they become more common in their everyday lives.
- Astaan Farsamayn Feature Engineering
Habka xog cayriin ah loogu beddelo macluumaad micno leh— oo loo yaqaanaa astaamo—waxayna ka caawiyaan moodeellada isbaridda mashiinka in ay sameeyaan saadaal sax ah. Waxay ka kooban tahay in…
Habka xog cayriin ah loogu beddelo macluumaad micno leh— oo loo yaqaanaa astaamo—waxayna ka caawiyaan moodeellada isbaridda mashiinka in ay sameeyaan saadaal sax ah. Waxay ka kooban tahay in lasoo saaro qaybaha xogta ee ugu saadaasha wanaagsan (tusaale, heerkulka, waqtiga maalinta) iyo in xogta cayriinka ah loo beddelo astaamahan. Farsamaynta astaamaha waxay si weyn u kordhiyaan saxsanaanta moodeelka.
The process of transforming raw data into meaningful inputs—called features—that help machine learning models make better predictions. It involves identifying which aspects of data are most predictive (e.g., temperature, time of day) and converting raw data into those features. Good feature engineering often greatly boosts model accuracy.
- Awood Xisaabeed Computational Power
Waa awoodda kombuyuutarradu ay wax ku habeeyaan taasoo muhiim u ah horumarinta iyo hirgelinta nidaamyada AI GG. Maadaama moodeellada AI GG ay sii cuslanaayaan, waxay u baahan yihiin kheyraad…
Waa awoodda kombuyuutarradu ay wax ku habeeyaan taasoo muhiim u ah horumarinta iyo hirgelinta nidaamyada AI GG. Maadaama moodeellada AI GG ay sii cuslanaayaan, waxay u baahan yihiin kheyraad xisaabeed badan, taasoo keeni karta in kheyraadkaas ku ekaado shirkado tiro yar oo awood u leh, tani waxay abuuraysa walaac ku saabsan sinaanta, helitaanka, iyo saameynta deegaanka.
Refers to the processing capacity of computer hardware that is critical for developing and running AI systems. As AI models grow more complex, they demand greater computing resources, concentrating access among a few powerful firms and raising concerns about equity, accessibility, and environmental impact.
- Badqab Sugid Safety Alignment
Waa hubinta in nidaamyada AI GG ay u shaqeeyaan si waafaqsan qiyamka iyo badqabka aadanaha. Ujeedadu waa in yoolalka iyo ficillada moodeelka ay la jaanqaadaan rabitaanka isticmaalaha ama…
Waa hubinta in nidaamyada AI GG ay u shaqeeyaan si waafaqsan qiyamka iyo badqabka aadanaha. Ujeedadu waa in yoolalka iyo ficillada moodeelka ay la jaanqaadaan rabitaanka isticmaalaha ama anshaxa, taas oo ka hortagaysa dhaqan waxyeelo leh ama aan la fileyn.
Ensuring that AI systems behave in ways aligned with human values and safety constraints. Alignment aims to make a model’s goals and actions match user intent or ethical norms, preventing harmful or unintended behavior.
- Barasho Bowsi Zero-shot Learning
Waa marxalad isbaridda mashiinka ah oo moodeelka AI GG uu awoodo inuu aqoonsado oo kala saaro walxo ama fikrado iyadoo aan horey loo tusin tusaalooyin ka tirsan qaybahaas inta lagu jiro…
Waa marxalad isbaridda mashiinka ah oo moodeelka AI GG uu awoodo inuu aqoonsado oo kala saaro walxo ama fikrado iyadoo aan horey loo tusin tusaalooyin ka tirsan qaybahaas inta lagu jiro tababarka. Waxay ku saleysan tahay aqoon hore iyo xiriiradii uu moodeelku bartey.
Zero-shot learning (ZSL) is a machine learning scenario in which an AI model is able to recognize and categorize objects or concepts without having seen any examples of those specific categories or concepts during training, by relying on prior knowledge and learned relationships.
- Barasho Guurin Transfer Learning
Waa farsamo uu aqoon laga bartay hawl ama xog uruurin mid ah dib loogu adeegsado hagaajinta barashada hawl kale oo la xiriirta laakiin ka duwan. Tani waxay yaraysaa waqtiga tababarka iyo…
Waa farsamo uu aqoon laga bartay hawl ama xog uruurin mid ah dib loogu adeegsado hagaajinta barashada hawl kale oo la xiriirta laakiin ka duwan. Tani waxay yaraysaa waqtiga tababarka iyo baahida xogta, maadaama moodeelku uu ku wareejinaayo aqoontii uu bartay hawsha cusub.
A technique where knowledge from one task or dataset is reused to improve learning in another related but different task or dataset. This reduces training time and data needs, as the model transfers its learned representations to the new task.
- Barasho Qoto-dheer Deep Learning
Waa nooc ka mid ah isbaridda mashiinka oo adeegsada shabakadaha neerfo-gacmeedka ah si ay xogta wax uga bartaan. Shabakadaha neerfaha ee macmalka ah fikirkooda waxaa laga soo qaatay…
Waa nooc ka mid ah isbaridda mashiinka oo adeegsada shabakadaha neerfo-gacmeedka ah si ay xogta wax uga bartaan. Shabakadaha neerfaha ee macmalka ah fikirkooda waxaa laga soo qaatay qaabdhismeedka maskaxda aadanaha, waxaana loo adeegsan karaa xallinta dhibaatooyin kala duwan, oo ay ka mid yihiin aqoonsiga sawirrada, habeynta luqadda dabiiciga ah, iyo aqoonsiga hadalka.
Deep learning is a type of machine learning that uses artificial neural networks to learn from data. Artificial neural networks are inspired by the human brain, and they can be used to solve a wide variety of problems, including image recognition, natural language processing, and speech recognition.
- Barasho Xoojin Reinforcement Learning
Waa hab ka mid ah isbaridda mashiinka taaso nidaamka AI GG uu ku barto qaadashada go’aanno isaga oo la falgalaya deegaanka ku xeeran, isla markaana helaya fal-celin sida abaalmarin ficillada…
Waa hab ka mid ah isbaridda mashiinka taaso nidaamka AI GG uu ku barto qaadashada go’aanno isaga oo la falgalaya deegaanka ku xeeran, isla markaana helaya fal-celin sida abaalmarin ficillada wanaagsan iyo ganaax ficillada xun. Ujeedada habkani waa in waqti ka dib la kordhiyo abaalmarinta guud. Habkani wuxuu muhiim u yahay dhismaha nidaamyo is-wadi kara, wax ka baran kara isna si horumarin kara isagoo ka shidaal qaadanaaya is-bedbedelka deegaanka.
Reinforcement learning is a machine learning method where an AI system learns to make decisions by interacting with its environment and receiving feedback—rewards for good actions and penalties for bad ones. Its goal is to maximize total rewards over time. This approach is important for building adaptive systems that can learn and improve in complex, changing environments.
- Cadaadis Moodeel Model Compression
Isu-dhimista moodeellada waa farsamooyin loo isticmaalo in lagu yareeyo cabbirka iyo kakanaanta shabakadaha neerfayaasha, iyadoo laga saarayo xuduudo aan muhiim ahayn ama la habeynayo…
Isu-dhimista moodeellada waa farsamooyin loo isticmaalo in lagu yareeyo cabbirka iyo kakanaanta shabakadaha neerfayaasha, iyadoo laga saarayo xuduudo aan muhiim ahayn ama la habeynayo moodeelka si uu u noqdo mid wax-ku-ool ah. Tani waxay dhimaysaa isticmaalka xusuusta iyo tamarta, waxayna dardargelisaa habka saadaasha, iyadoo u sahlaysa in moodeellada lagu rakibo aaladaha leh kheyraad xaddidan, sida taleefannada casriga ah.
Model compression refers to techniques that reduce the size and complexity of neural networks by removing redundant parameters or making the model more efficient. This lowers storage and energy use, speeds up inference, and enables deployment on devices with limited resources, like smartphones.
- Daahfurnaan Transparency
Waa in la arki karo qaabka sida nidaamyada AI GG loo dhisay. Dad badan waxay ku doodaan in daahfurnaantu ay qayb ka noqoto dhammaan dhinacyada horumarinta iyo hirgelinta AI GG, laga bilaabo…
Waa in la arki karo qaabka sida nidaamyada AI GG loo dhisay. Dad badan waxay ku doodaan in daahfurnaantu ay qayb ka noqoto dhammaan dhinacyada horumarinta iyo hirgelinta AI GG, laga bilaabo fahamka moodeelka isbaridda mashiinnada iyo xogta lagu tababaray, ilaa fahamka sida xogta loo kala saaro iyo inta jeer ee ay dhacday khaladaad ama eex, iyo sidoo kale isgaadhsiinta ka dhexeysa horumariyeyaasha AI GG, isticmaaleyaasha, daneeyayaasha, iyo sharci-dejiyayaasha.
The visibility of how AI systems are built. Many people argue that this visibility should be part of every aspect of AI development and deployment, from understanding the machine learning model and the data it is trained on, to understanding how data is categorized and the frequency of errors and biases, to the communications among developers, users, stakeholders and regulators.
- Daruur Kombuyuutareed Cloud Computing
Waa hab koombuyatareed uu qofku mar kasta ku heli karo kheyraad wadaag ah — sida serverro, kaydinta xogta, iyo barnaamijyo—iyadoo la adeegsanaayo internetka.
Waa hab koombuyatareed uu qofku mar kasta ku heli karo kheyraad wadaag ah — sida serverro, kaydinta xogta, iyo barnaamijyo—iyadoo la adeegsanaayo internetka.
Refers to a model of computing that delivers on-demand access to shared resources—like servers, storage, and applications—over the Internet.
- Dhalanteed AI Hallucination
Waa jawaab ay soo saartay AI GG oo ka kooban macluumaad been ah ama marin-habaab ah loona bandhigay qaab xaqiiqo ah.
Waa jawaab ay soo saartay AI GG oo ka kooban macluumaad been ah ama marin-habaab ah loona bandhigay qaab xaqiiqo ah.
A response generated by AI that contains false or misleading information presented as fact.
- Dhexkab Embeddings
Waa lambarro matalaayo xogta—sida erayo, jumlado, ama sawirro—kuwaas oo muujinaya macnaha iyo xiriirka xogta waxayna u dhigan tahay qaab mashiinnadu fahmi karaan. Tusaale ahaan, isbaridda…
Waa lambarro matalaayo xogta—sida erayo, jumlado, ama sawirro—kuwaas oo muujinaya macnaha iyo xiriirka xogta waxayna u dhigan tahay qaab mashiinnadu fahmi karaan. Tusaale ahaan, isbaridda luqadda dabiiciga ah, erayada sida “boqor” iyo “boqorad” waxaa tiro ahaan lagu matali karaa inay yihiin kuwo isku dhow, taasoo muujinaysa isku ekaanshahooda macno. Tani waxay u suurto gelisaa nidaamyada AI GG inay qabtaan hawlo sida turjumaad luqadeed, falanqaynta dareenka, iyo aqoonsiga sawirrada iyadoo la fahmayo macnaha iyo xiriirrada ku dhex jira xogta.
Embeddings in AI are numerical representations of data—such as words, sentences, or images—that capture their meaning and relationships in a format machines can understand. For instance, in natural language processing, words like "king" and "queen" are represented numerically as being close to each other in a multidimensional space, reflecting their semantic similarity. This enables AI systems to perform tasks like language translation, sentiment analysis, and image recognition by understanding and processing the underlying context and relationships within the data.
- Dib-u-faafin Backpropagation
Waa farsamo loo isticmaalo tababarka shabakadaha neerfaha si ay uga bartaan khaladaadkooda. Waxay u shaqeysaa iyadoo saadaasha shabakadu la barbardhigo jawaabta saxda ah, lana ogaado meesha…
Waa farsamo loo isticmaalo tababarka shabakadaha neerfaha si ay uga bartaan khaladaadkooda. Waxay u shaqeysaa iyadoo saadaasha shabakadu la barbardhigo jawaabta saxda ah, lana ogaado meesha qaladku ka dhacay, ka dibna lagu dejiyo settings (oo loo yaqaan miisaannada) si loo hagaajiyo tan xigta. Habkan waxaa uu gadaal gadaal ugu socda shabakadda, si talaabo talaabo ah, wuxuuna kor u qaadayaa saxsanaanta isbarid kasta.
Backpropagation is a method used to train neural networks by helping them learn from mistakes. It works by comparing the network’s prediction to the correct answer, figuring out where it went wrong, and then adjusting the internal settings (called weights) to do better next time. This process moves backward through the network, step by step, improving accuracy with each round of learning.
- Eexda Algoorisimka Algorithmic Bias
Waa khaladaad nidaamsan oo soo noqnoqda oo ka dhaca nidaamka kombiyuutarka, waxaana ka dhasho natiijooyin cadaalad-darro ah, sida in koox gaar ah la siiyaa mudnaan ka badan kooxaha kale.…
Waa khaladaad nidaamsan oo soo noqnoqda oo ka dhaca nidaamka kombiyuutarka, waxaana ka dhasho natiijooyin cadaalad-darro ah, sida in koox gaar ah la siiyaa mudnaan ka badan kooxaha kale. Eexdu waxay ka dhalan kartaa arrimo badan oo ay ku jiraan qaabka algoorismka loo naqshadeeyey, ama isticmaal aan ula kac ahayn, qaabka xogta loo dhisay, loo uruuriyey, loo xushay, sida algoorisimka loo tababaray, iwm.
Describes systematic and repeatable errors in a computer system that create unfair outcomes, such as privileging one arbitrary group of users over others. Bias can emerge due to many factors, including the design of the algorithm or the unintended or unanticipated use or decisions relating to the way data is coded, collected, selected or used to train the algorithm.
- Farsamo Godlin Prompt Engineering
Waa habka qorista ama wanaajinta tilmaamaha la geliyo AI GG Curiye si ay usoo saaraan wax-soo-saar gaar ah oo uu isticmaaluhu rabo.
Waa habka qorista ama wanaajinta tilmaamaha la geliyo AI GG Curiye si ay usoo saaraan wax-soo-saar gaar ah oo uu isticmaaluhu rabo.
Prompt engineering is the process of writing, refining and optimizing inputs to encourage GG Curiyeed (Generative AI) systems to create the specific outputs that the user wants.
- Garasho-Tabeed Explainability
Waa habab u oggolaanaya dadka isticmaala inay fahmaan natiijooyinka iyo wax-soo-saarka ay soo saareen algorisimiyada isbaridda mashiinka. Sida in la fahmo sababta ay natiijo gaar ahi u soo…
Waa habab u oggolaanaya dadka isticmaala inay fahmaan natiijooyinka iyo wax-soo-saarka ay soo saareen algorisimiyada isbaridda mashiinka. Sida in la fahmo sababta ay natiijo gaar ahi u soo baxday. Hawshaan way adag tahay, maxaa yeelay xitaa farsamo yaqaannada AI GG ayaa laga yaabaa ina aanay garanayn sababta ay natiijo gaar ah u soo baxday.
Explainable artificial intelligence (XAI) is a set of processes and methods that allows human users to understand the results and output created by machine learning algorithms. However explainability can be very difficult in relation to generative AI, because even the developers of the technology may not know or be able to find out why a particular output has been generated.
- GG Curiyeed Generative AI
Waa nooc ka mid ah garaad gacmeedka oo abuura waxyaabo cusub sida qoraal, sawirro, muusig, iyo afgarad koodh iyadoo la adeegsanayo xogta lagu tababaray, si u eg hal-abuurka aadanaha.…
Waa nooc ka mid ah garaad gacmeedka oo abuura waxyaabo cusub sida qoraal, sawirro, muusig, iyo afgarad koodh iyadoo la adeegsanayo xogta lagu tababaray, si u eg hal-abuurka aadanaha. Nidaamyadan AI waxay wax ka bartaan xogo ballaaran si ay u soo saaraan wax-soo-saaro cusub. Qaar ka mid ah GG-da wax-abuurta (tusaale, ChatGPT) waxay isticmaalaan moodeello afeed ballaaran (LLMs) si ay u abuuraan qoraal, sheekooyin, iyo afgarad u eg qoraalka aadanaha. Kuwa sawirrada curiya waxay ku saleysan yihiin moodeellada AI (sida DALL-E, Midjourney, Stable Diffusion, iwm.) waxaana loo adeegsadaa in la curiyo sawirro nolosha dhabta ah ama mala-awaal ah oo laga allifay tilmaamo qoraal ah. Moodeellada GG Curiye waxay inta badan u baahan yihiin qalab khaas ah, kaabayaal kombiyuutarro waa weyn, iyo ilo tamar oo aad u badan. Moodeellada GG Curiye waxay wax ka bartaan xog horey u jirtay, laakiin mar walba waxsoosaarkoodu ma ahan kuwo run ah. Bulshooyinka caalamka waxaa ay maanta ka doodayaan fursadaha iyo khataraha GG Curiye oo adeegsigiisu sii badanaayo.
Generative AI is a type of artificial intelligence that can create new content like text, images, music, and code, based on the data it's trained on, mimicking human creativity. These AI systems learn patterns and structures from massive datasets in order to generate new outputs. Some generative AI (like ChatGPT) use large language models to create human-like text, stories, and code. Image-based AI models (like DALL-E and Midjourney) can create realistic or surreal images from text prompts. Generative AI models often require large-scale computing infrastructure and massive amounts of energy. Generative AI makes predictions based on existing data, it does not always represent the truth. Societies around the world are debating the opportunities and risks of generative AI as it becomes used more widely in society.
- GG Doceed Edge AI
Edge AI waxay tixraacaysaa howlgeliinta moodeellada AI-ga ee aaladaha maxalliga ah—sida taleefannada casriga ah, kaamiradaha, ama dareemayaasha IoT—si xogtu ugu habaysanto meel u dhow halka…
Edge AI waxay tixraacaysaa howlgeliinta moodeellada AI-ga ee aaladaha maxalliga ah—sida taleefannada casriga ah, kaamiradaha, ama dareemayaasha IoT—si xogtu ugu habaysanto meel u dhow halka ay ka timid, halkii ay ku tagi lahayd daruurta. Tani waxay yareysaa dib u dhaca (latency), waxayna badbaadineysaa baaxadda gudbinta xogta (bandwidth), waxayna kor u qaadaysaa asturnaanta, iyadoo u sahlaysa in la sameeyo go’aanno waqtiga-dhabta ah xitaa haddii aan internet joogto ah la heli karin.
Edge AI refers to the deployment of AI models on local devices—such as smartphones, cameras, or IoT sensors—so data is processed near its source instead of in the cloud. This reduces latency, saves bandwidth, improves privacy, and allows for real-time decision-making, even without constant Internet access.
- GG Faafreeb Gen AI Censorship
Waa adeegsiga AI GG Curiye si loo kormeero, loo shaandheeyo, loona faafreebo macluumaadka, badanaa ujeedadu tahay in la xakameeyo helista xogta loona xaddido hadalka xorta ah. Tusaale ahaan,…
Waa adeegsiga AI GG Curiye si loo kormeero, loo shaandheeyo, loona faafreebo macluumaadka, badanaa ujeedadu tahay in la xakameeyo helista xogta loona xaddido hadalka xorta ah. Tusaale ahaan, dowlad ayaa laga yaabaa inay isku daydo in ‘chatbot’ AI GG ah ay kaga hortagto ka hadalka mowduucyo gaar ah sababo siyaasadeed awgood.
The use of artificial intelligence to monitor, filter, and suppress content, often with the goal of controlling information flow and limiting free expression. For example, a government may seek to prevent a AI chatbot from discussing particular topics for political reasons.
- GG Il Furan Open-Source AI
Waxaa loola jeedaa software-yada koodhkooda asalka ah (source code) uu qof kasta si xor ah u heli karo, si uu u habayn karo ama u wadaagi karo.
Waxaa loola jeedaa software-yada koodhkooda asalka ah (source code) uu qof kasta si xor ah u heli karo, si uu u habayn karo ama u wadaagi karo.
Used to describe software for which the original source code is made freely available to anyone to adapt or share.
- GG Khayraad Yar Low-Resource AI
Habab AI GG oo loogu talagalay luqadaha xogtooda tababar ay xaddidan tahay. Moodelladani waxay badanaa ka amaahdaan aqoonta meela kale oo xogtoodu badan tahay si ay ugu shaqeeyaan…
Habab AI GG oo loogu talagalay luqadaha xogtooda tababar ay xaddidan tahay. Moodelladani waxay badanaa ka amaahdaan aqoonta meela kale oo xogtoodu badan tahay si ay ugu shaqeeyaan macluumaadka kooban.
AI methods that are designed for languages with limited available training data. Such models often borrow knowledge from similar, data-rich areas to enable them to work with limited information.
- GG Takoor AI Discrimination
Marka nidaamyada AI GG ay xogta ka bartaan il aan dheelitirnayn ama ka tarjumaysa takoorka, waxay soo saari karaan natiijooyin saamayn takoor ku leh dad ama kooxo kala duwan (tusaale, dhan…
Marka nidaamyada AI GG ay xogta ka bartaan il aan dheelitirnayn ama ka tarjumaysa takoorka, waxay soo saari karaan natiijooyin saamayn takoor ku leh dad ama kooxo kala duwan (tusaale, dhan jinsi ama qowmiyad).
As AI systems learn from data which may be unbalanced and or reflect discrimination, they may produce outputs which have discriminatory effects on different groups of people (e.g. relating to gender or race).
- GG Xilkas Responsible AI
Habka horumarinta iyo adeegsiga nidaamyada garaad gacmeedka ee ku saleysan mabaadi’da anshaxa iyo qiyamka bulshada, kaas oo xaqiijinaya in ay yihiin kuwo ammaan ah, lagu kalsoonaan karo, oo…
Habka horumarinta iyo adeegsiga nidaamyada garaad gacmeedka ee ku saleysan mabaadi’da anshaxa iyo qiyamka bulshada, kaas oo xaqiijinaya in ay yihiin kuwo ammaan ah, lagu kalsoonaan karo, oo faa’iido u leh bulshada.
An approach to developing and using AI systems that aligns with ethical principles and societal values, ensuring they are safe, trustworthy, and beneficial.
- Gumaysi Xogeed Data Colonialism
In cid awood leh ay si xadgudub ah uga faa’iidaysto xogta, gaar ahaan xogta laga helo bulshooyinka la takooray, waxaana laga dheehan karaa qaababka gumeysiga ee taariikhiga ah, taasoo…
In cid awood leh ay si xadgudub ah uga faa’iidaysto xogta, gaar ahaan xogta laga helo bulshooyinka la takooray, waxaana laga dheehan karaa qaababka gumeysiga ee taariikhiga ah, taasoo dhalisa sadbursi iyo sinaan la’aan.
The appropriation and exploitation of data, particularly from marginalized communities, by powerful actors, mirroring the patterns of historical colonialism and leading to new forms of control and inequality.
- Hab-maamulka Gen AI Governance
Shuruucda, xeerarka, iyo siyaasadaha ay dawladuhu ama hay’adaha caalamigu dejisteen si loo xakameeyo horumarinta teknoolojiyada garaad gacmeedka.
Shuruucda, xeerarka, iyo siyaasadaha ay dawladuhu ama hay’adaha caalamigu dejisteen si loo xakameeyo horumarinta teknoolojiyada garaad gacmeedka.
Laws, regulations and policies made by states or international organisations to control the development of AI technologies.
- Habaynta Afka Dabiiciga Natural Language Processing
Waa qeyb ka mid ah cilmiga kombuyuutarka iyo Garaad Gacmeedka (AI GG) oo adeegsada isbaridda mashiinka si kombuyuutarada u fahmaan kuna hadlaan luqadda bini’aadamka.
Waa qeyb ka mid ah cilmiga kombuyuutarka iyo Garaad Gacmeedka (AI GG) oo adeegsada isbaridda mashiinka si kombuyuutarada u fahmaan kuna hadlaan luqadda bini’aadamka.
Natural language processing (NLP) is a type of computer science and AI that uses machine learning to enable computers to understand and communicate with human language.
- Hal-abuur AI Creativity
Kartida ay aaladaha GG-ga ahi ku gacan siiyaan hal-abuurnimada aadanaha iyagoo soo jeedinaya fikrado, ama qabanaayo hawlo otomaatig ah, ama in ay soo saaran macluumaad cusub. GG-gu dhab…
Kartida ay aaladaha GG-ga ahi ku gacan siiyaan hal-abuurnimada aadanaha iyagoo soo jeedinaya fikrado, ama qabanaayo hawlo otomaatig ah, ama in ay soo saaran macluumaad cusub. GG-gu dhab ahaantii ma laha miyir hal-abuurnimo oo dhab ah, waxayna ku tiirsan tahay xog, tusaalooyin, iyo hagid ay aadanuhu bixiyeen.
The ability of AI tools to contribute to human creativity by suggesting ideas, automating tasks, and generating new content. AI lacks true creative consciousness and relies on human-generated data, input and direction.
- Halbeegeyn AI Benchmarking
Habka lagu qiimeeyo laguna isbarbar dhigo moodeellada AI iyadoo la adeegsanayo hawlo iyo xog uruurin heer caadi ah si loo cabbiro arrimaha waxqabadka sida saxnaanta, xawaaraha, waxtarka,…
Habka lagu qiimeeyo laguna isbarbar dhigo moodeellada AI iyadoo la adeegsanayo hawlo iyo xog uruurin heer caadi ah si loo cabbiro arrimaha waxqabadka sida saxnaanta, xawaaraha, waxtarka, adkeysiga, iyo sinaanta. Tani waxay ka caawisaa horumar-wadeennada inay la socdaan horumarka, aqoonsadaan meelaha ay ku xooggan yihiin iyo meelaha ay ka liitaan yihiin, iyo in la xaqiijiyo in qiimeyn joogto ah oo nidaamsan lagu sameeyo dhammaan nidaamyada AI.
The process of evaluating and comparing AI models using standardized tasks and datasets to measure performance factors like accuracy, speed, efficiency, robustness, and fairness. It helps developers track progress, identify strengths and weaknesses, and ensure consistent evaluation across systems.
- Halis Qiimayn AI Risk Assessment
Hab hay’aduhu ay ku aqoonsadaan, ku falanqeeyaan, una yareyaan waxyeellada suurtagalka ah ee la xiriirta nidaamyada AI GG, sida saamayn farsamo, anshax, bulsho, iyo sharci.
Hab hay’aduhu ay ku aqoonsadaan, ku falanqeeyaan, una yareyaan waxyeellada suurtagalka ah ee la xiriirta nidaamyada AI GG, sida saamayn farsamo, anshax, bulsho, iyo sharci.
A process for organizations to identify, analyze, and mitigate potential harms associated with AI systems, including technical, ethical, social, and legal implications.
- Hanti Kasmeed Intellectual Property
Waa fikrad, naqshad, iwm ee uu qof abuuray oo sharcigu ka hortago in dadka kale ay nuqul ka sameeyaan. Marka xogta tababarka AI ay ku jiraan walxo leh xuquuqda daabacaadda (iyadoon…
Waa fikrad, naqshad, iwm ee uu qof abuuray oo sharcigu ka hortago in dadka kale ay nuqul ka sameeyaan. Marka xogta tababarka AI ay ku jiraan walxo leh xuquuqda daabacaadda (iyadoon oggolaansho la haysan), waxaa lagu doodayaa in tani ay jabinayso shuruucda hantida garaadka.
An idea, a design, etc. that somebody has created and that the law prevents other people from copying. When AI training data includes copyrighted material (without permission) people have argued that this violates intellectual property laws.
- Intarnet Internet
Waa nidaamka caalamiga ah ee isku xira shabakado kombiyuutar oo kala duwan.
Waa nidaamka caalamiga ah ee isku xira shabakado kombiyuutar oo kala duwan.
The global system of interconnected computer networks.
- Isbarid Aan La Kormeerin Unsupervised Learning
Waa nooc ka mid ah isbaridda mashiinka oo moodeelladu ku bartaan qaababka iyo nidaamka xogta iyaga oo aan haysan tusaalooyin calaamadeysan ama hagitaan bini’aadam ah. Waxay ka caawisaa…
Waa nooc ka mid ah isbaridda mashiinka oo moodeelladu ku bartaan qaababka iyo nidaamka xogta iyaga oo aan haysan tusaalooyin calaamadeysan ama hagitaan bini’aadam ah. Waxay ka caawisaa ogaanshaha xog qarsoon—sida isku xiridda walxaha isku eg, is leh ama helidda khaladaadka aan caadiga ahayn—waxaana loo adeegsadaa hawlo kala duwan sida nidaamyada talo-bixinta, kala saaridda macaamiisha kala duwan iyo sahaminta xogta.
Unsupervised learning is a type of machine learning where models learn patterns and structures in data without labeled examples or human guidance. It helps uncover hidden insights—like grouping similar items or detecting anomalies—and is used in tasks such as recommendation systems, identifying different types of customers, and data exploration
- Isbarid Federaalaysan Federated Learning
Waa hab lagu tababaro moodeellada AI GG iyadoo la adeegsanayo qalabyo ama serverro badan iyada oo aan la wadaagin xogta ceeriinka ah. Qalab kasta waxa uu wax ka baranayaa xogtiisa gaarka ah…
Waa hab lagu tababaro moodeellada AI GG iyadoo la adeegsanayo qalabyo ama serverro badan iyada oo aan la wadaagin xogta ceeriinka ah. Qalab kasta waxa uu wax ka baranayaa xogtiisa gaarka ah ee uu leeyahay, kadibna waxa uu moodeelka guud u soo dirayaa oo keliya fariin, tani waxa ay inaga caawinaysa ilaalinta asturnaanta xogta—gaar ahaan marka xogtu tahay mid xasaasi ah ama ku baahsan meelo kala duwan.
Federated learning is a way to train AI models across many devices or servers without sharing raw data. Each device learns from its own private data and sends only updates to a shared model, helping protect privacy—especially when data is sensitive or spread out.
- Isbarid La Kormeero Supervised Learning
Waa nooc ka mid ah isbaridda mashiinka oo moodeellada lagu tababaro iyadoo la adeegsanayo xog calaamadeysan—oo macnaheedu yahay in jawaabaha saxda ah hore loo yaqaano—si ay u bartaan qaabab…
Waa nooc ka mid ah isbaridda mashiinka oo moodeellada lagu tababaro iyadoo la adeegsanayo xog calaamadeysan—oo macnaheedu yahay in jawaabaha saxda ah hore loo yaqaano—si ay u bartaan qaabab una sameeyaan saadaal sax ah. Waxaa si ballaaran loogu isticmaalaa caafimaadka, maaliyadda, iyo suuqgeynta si xogta loo kala saaro ama loo saadaaliyo natiijooyinka iyadoo lagu salaynayo tusaalooyinkii hore.
Supervised learning is a type of machine learning where models are trained on labeled data—meaning the correct answers are already known—to learn patterns and make accurate predictions. It's widely used in fields like healthcare, finance, and marketing to classify data or forecast outcomes based on past examples
- Isbarid Mashiin Machine Learning
Waa isticmaalka iyo horumarinta nidaamyada kombuyuutarka kuwaas oo awood u leh inay wax bartaan oo is-beddelaan iyaga oo aan raacin tilmaamo qeexan, iyagoo adeegsanaya algoorisimyo iyo…
Waa isticmaalka iyo horumarinta nidaamyada kombuyuutarka kuwaas oo awood u leh inay wax bartaan oo is-beddelaan iyaga oo aan raacin tilmaamo qeexan, iyagoo adeegsanaya algoorisimyo iyo moodeelo istaatistikis ah si loo falanqeeyo loona soo saaro fikrado iyo macne xogta laga dhex heley.
The use and development of computer systems that are able to learn and adapt without following explicit instructions, by using algorithms and statistical models to analyse and draw inferences from patterns in data.
- Isbeddelka Cimillada Climate Change
Isbedelka cimillada adduunka waxaa si toos ah ama si dadban ugu lug leh hawlaha aadanaha, tusaale ahaan, sii-deynta gaaska kaarboon laba ogsaydh oo kordhay. Saamaynta taban ee isbedelka…
Isbedelka cimillada adduunka waxaa si toos ah ama si dadban ugu lug leh hawlaha aadanaha, tusaale ahaan, sii-deynta gaaska kaarboon laba ogsaydh oo kordhay. Saamaynta taban ee isbedelka cimilada waxaa ka mid ah korodhka heerkulka, sare u kaca heerarka badda, abaarta, iyo daadadka. Soomaaliya waa mid ka mid ah wadamada ugu nugul saamaynta isbeddelka cimillada.
The change of the world's climate which is attributed directly or indirectly to human activity, e.g. increased carbon dioxide emissions. The negative impacts of climate change include rising temperatures, rising sea levels, drought, flooding. Somalia is one of the countries that is most vulnerable to the impacts of climate change.
- Islaxisaabtan Accountability
Waa fikrad ah in AI GG lagu dhiso, ama loo hawlgeliyo, loona isticmaalo qaab xaqiijin karta in mas’uuliyad sharciyadeed loo helo waxyeellada ka dhalan karta AI GG sida in loo xilsaaro…
Waa fikrad ah in AI GG lagu dhiso, ama loo hawlgeliyo, loona isticmaalo qaab xaqiijin karta in mas’uuliyad sharciyadeed loo helo waxyeellada ka dhalan karta AI GG sida in loo xilsaaro shakhsiyaad ama ururro hay'ado ku habboon.
The idea that artificial intelligence should be developed, deployed, and used in a way that ensures that the legal responsibility for bad outcomes can be assigned to the correct individuals or organisations.
- Isticmaal Tamareed Resource Consumption
Awoodda xisaabeed ee loo baahan yahay si loo tababaro moodellada AI GG Curiyeed waxay u baahan tahay koronto aad u badan, taasoo keeni karta sii-deynta gaaska kaarboon laba ogsaydh oo si…
Awoodda xisaabeed ee loo baahan yahay si loo tababaro moodellada AI GG Curiyeed waxay u baahan tahay koronto aad u badan, taasoo keeni karta sii-deynta gaaska kaarboon laba ogsaydh oo si kordha. Intaa waxaa dheer, biyo badan ayaa loo baahan yahay si loo qaboojiyo qalabka loo isticmaalo moodellada AI GG Curiyeed.
The computational power required to train generative AI models can require a huge amount of electricity, which leads to increased carbon dioxide emissions. Large amounts of water are also needed to cool the hardware used for generative AI models.
- Iswadid Automation
Waa adeegsiga AI GG ah si loo qabto hawlo joogto ah ama soo noqnoqda. Tani waxaa loogu talagalay in la kordhiyo waxtarka iyadoo mashiinnada loo oggolaanayo inay qabtaan hawsha habaynta…
Waa adeegsiga AI GG ah si loo qabto hawlo joogto ah ama soo noqnoqda. Tani waxaa loogu talagalay in la kordhiyo waxtarka iyadoo mashiinnada loo oggolaanayo inay qabtaan hawsha habaynta xogta, falanqaynta, ama go’aaminta, oo u baahnaan lahayd dadaal shaqsi oo badan.
AI automation is the use of artificial intelligence to perform routine or repetitive tasks with minimal human input. This is intended to increase efficiency by letting machines handle data processing, analysis, or decision-making that would otherwise require manual effort.
- Kaabayaal Infrastructure
Waa nidaamyada qalabka iyo barnaamijyada lagama maarmaanka u ah dhisidda, tababarka, iyo hawlgelinta codsiyada GG AI.
Waa nidaamyada qalabka iyo barnaamijyada lagama maarmaanka u ah dhisidda, tababarka, iyo hawlgelinta codsiyada GG AI.
AI infrastructure refers to the hardware and software systems required to build, train, and deploy AI applications.
- Kasjile Bots
Barnaamij kombuyuutar ah oo qabta hawlo badan oo si otomaatig ah looga fuliyo intarnetka, tusaale ahaan, in uu ku daydo hab dhaqanka dadka qaasatan dhanka intarnetka.
Barnaamij kombuyuutar ah oo qabta hawlo badan oo si otomaatig ah looga fuliyo intarnetka, tusaale ahaan, in uu ku daydo hab dhaqanka dadka qaasatan dhanka intarnetka.
A computer program that runs automated tasks over the internet, e.g., mimicking human behaviour online.
- Kobcinta Xogta Data Augmentation
Kobcinta xogta waa farsamo lagu kordhiyo kala-duwanaanshaha xogta tababarka iyada oo aan la uruurin xog cusub. Waxay abuureysaa tusaalooyin cusub iyadoo la beddelayo kuwii hore—sida…
Kobcinta xogta waa farsamo lagu kordhiyo kala-duwanaanshaha xogta tababarka iyada oo aan la uruurin xog cusub. Waxay abuureysaa tusaalooyin cusub iyadoo la beddelayo kuwii hore—sida dib-u-qorista qoraalka, beddelidda iftiinka sawirrada, ama beddelidda xawaaraha maqalka—si ay moodelladu si fiican ugu shaqeeyaan xog cusub.
Data augmentation is a technique to increase the diversity of training data without collecting new data. It creates new examples by transforming existing ones—such as rephrasing text, changing image lighting, or altering audio speed—to help models generalize better.
- Korjogtayn Tusmeed Content Moderation
Waa nidaamka uu madal internet (tusaale, shirkad warbaahinta bulshada) ku kormeero oo uu maareeyo waxyaabaha ay dadka isticmaala ku soo daabacaan (tusaale, qoraallada baraha bulshada) iyadoo…
Waa nidaamka uu madal internet (tusaale, shirkad warbaahinta bulshada) ku kormeero oo uu maareeyo waxyaabaha ay dadka isticmaala ku soo daabacaan (tusaale, qoraallada baraha bulshada) iyadoo la raacayo xeerar iyo tilmaamo gaar ah oo madasha u gaarka ah, si loo go’aamiyo in mawaadiicdaas loo oggol yahay inay sii joogaan madasha internet-ka ama in kale.
The process by which an online platform (e.g. a social media company) monitors user-generated content (e.g. social media posts) based on platform-specific rules and guidelines to determine if the content should be allowed to remain on the online platform, or not.
- Madaxbanaanida Dhijitaalka ah Digital Sovereignty
Xakamaynta ay dowladdu ku leedahay xogta qaranka, awooddeeda gudaha ee horumarinta teknoolojiyadda dhijitaalka ah, iyo awooddeeda ay ku qaabayso kuna hirgeliso shuruucda la xiriira arrimaha…
Xakamaynta ay dowladdu ku leedahay xogta qaranka, awooddeeda gudaha ee horumarinta teknoolojiyadda dhijitaalka ah, iyo awooddeeda ay ku qaabayso kuna hirgeliso shuruucda la xiriira arrimaha dhijitaalka ah.
A state's control over national data, its local capacity for digital technology development, and its ability to shape and enforce laws in the digital environment.
- Maqaarsaar Deepfakes
Waa war been abuur ah oo qof horey ugu jiray sawir ama muuqaal lagu beddelo qof kale, taas oo lagu sameeyo nidaamka barashada qoto-dheer iyo AI GG.
Waa war been abuur ah oo qof horey ugu jiray sawir ama muuqaal lagu beddelo qof kale, taas oo lagu sameeyo nidaamka barashada qoto-dheer iyo AI GG.
Synthetic media in which a person in an existing image or video is replaced with someone else's likeness, created by deep learning and AI.
- Marin-habaabin Disinformation
Waa macluumaad been ah oo si ula kac ah loo faafiyo.
Waa macluumaad been ah oo si ula kac ah loo faafiyo.
False information that is given deliberately.
- Moodeello Afeed Ballaaran Large Language Models
Waa moodeello barasho qoto-dheer oo aad u ballaaran oo hore loogu tababaray xog aad u fara badan. Waxay isticmaalaan shabakadaha neerfaha si ay macnayaal uga soo saaraan silsilad qoraal ah…
Waa moodeello barasho qoto-dheer oo aad u ballaaran oo hore loogu tababaray xog aad u fara badan. Waxay isticmaalaan shabakadaha neerfaha si ay macnayaal uga soo saaraan silsilad qoraal ah oo ay fahmaan xiriirka ka dhexeeya ereyada iyo jumladaha qoraalkaas.
Large language models (LLMs) are very large deep learning models that are pre-trained on vast amounts of data. They use neural networks to extract meanings from a sequence of text and understand the relationships between words and phrases in this text.
- Moodeello Xog-dooriye Transformer Models
Waa nooc ka mid ah moodeellada garaad gacmeedka ah ee loo qaabeeyey si ay u fahmaan una abuuraan silsilado xog ah—sida jumlado—iyadoo fiiro gaar ah la siinayo dhammaan qaybaha gashiga. Waxa…
Waa nooc ka mid ah moodeellada garaad gacmeedka ah ee loo qaabeeyey si ay u fahmaan una abuuraan silsilado xog ah—sida jumlado—iyadoo fiiro gaar ah la siinayo dhammaan qaybaha gashiga. Waxa loo adeegsadaa agabka luqadaha sida falanqaynta sawirrada.
Transformers are a type of AI model designed to understand and generate sequences—like sentences—by paying attention to all parts of the input at once. They are used in advanced language tools and in areas like image analysis
- Muuqaal Curin Video Generation
Waa nooc ka mid ah GG Curiye wuxuu abuuraa muuqaallo cusub isagoo baranaya qaababka dhaqdhaqaaqa iyo muuqaallada laga helay duubisyo hore. Waxay soo saartaa muuqaallo dhab u eg ama…
Waa nooc ka mid ah GG Curiye wuxuu abuuraa muuqaallo cusub isagoo baranaya qaababka dhaqdhaqaaqa iyo muuqaallada laga helay duubisyo hore. Waxay soo saartaa muuqaallo dhab u eg ama mala-awaal ah iyadoo lagu salaynayo waxyaabaha la geliyo sida tilmaamo qoraal ama sawirro.
Video generation is a type of GG Curiyeed (Generative AI) that creates new videos by learning patterns of motion and visuals from existing footage. It produces realistic or imaginative scenes based on inputs like text prompts or images.
- Noocyo-Badane Multimodal AI
Waa nidaamyo awood u leh inay fahmaan oo isku daraan noocyo kala duwan oo xog ah — sida qoraal, sawirro, ama cod — si isku mar ah. Tusaale ahaan, nidaamkan wuxuu adeegsan karaa xog muuqaal…
Waa nidaamyo awood u leh inay fahmaan oo isku daraan noocyo kala duwan oo xog ah — sida qoraal, sawirro, ama cod — si isku mar ah. Tusaale ahaan, nidaamkan wuxuu adeegsan karaa xog muuqaal iyo luqad si uu uga jawaabo su’aalo ku saabsan sawir.
Multimodal AI refers to systems that can understand and combine different types of data—like text, images, or audio—at the same time. For example, it might use visual materials and language to answer questions about an image.
- Oggolaansho la Wargeliyay Informed Consent
Kartida uu qofku u leeyahay inuu fahmo una oggolaado in xogtiisa la farsameeyo iyadoo la adeegsanayo AI GG, ama in AI GG lagu tababaro xogtiisa.
Kartida uu qofku u leeyahay inuu fahmo una oggolaado in xogtiisa la farsameeyo iyadoo la adeegsanayo AI GG, ama in AI GG lagu tababaro xogtiisa.
The ability of an individual to understand and give their agreement for their data to be processed using AI, or for the training of AI.
- Qaabdhismeedka Moodeelka Model Architecture
Waa naqshadda iyo qaabdhismeedka nidaamka AI GG, oo qeexaya sida xogtu u dhex marto nidaamka, sida macluumaadka u farsameysan tahay, iyo sida natiijooyinka loo soo saaro.
Waa naqshadda iyo qaabdhismeedka nidaamka AI GG, oo qeexaya sida xogtu u dhex marto nidaamka, sida macluumaadka u farsameysan tahay, iyo sida natiijooyinka loo soo saaro.
The design and structure of an AI system, outlining how data flows through the system, how information is processed, and how results are produced.
- Qoraal Curin Text Generation
Moodeellada afaf-waaweyn (LLMs) waxaa loo adeegsan karaa in ay soo saaraan jawaabo su’aalo ama tilmaamo iyadoo lagu saleynayo istaatisko, waa sida badanaa suurtagalka ah iyo sidoo kale xogta…
Moodeellada afaf-waaweyn (LLMs) waxaa loo adeegsan karaa in ay soo saaraan jawaabo su’aalo ama tilmaamo iyadoo lagu saleynayo istaatisko, waa sida badanaa suurtagalka ah iyo sidoo kale xogta tababarka moodeelka iyo hagaajin dheeraad ah oo moodeelka lagu sameeyo, sida talo-celinta ka yimaada tijaabiyaal bini’aadam ah.
Large language models (LLMs) can be used to compose responses to questions or prompts that are statistically likely, based on patterns in their training data and on subsequent fine tuning by techniques such as feedback from human testers.
- Qoraal Hadalayn Speech Synthesis
Waa soo saarista hadal qaab macmal ah tusaale ahaan, beddelidda qoraal qoran oo loo badalo cod la maqli karo iyadoo la adeegsanayo moodeellada AI GG ee ku shaqeeya dhawaaqida iyo codadka.
Waa soo saarista hadal qaab macmal ah tusaale ahaan, beddelidda qoraal qoran oo loo badalo cod la maqli karo iyadoo la adeegsanayo moodeellada AI GG ee ku shaqeeya dhawaaqida iyo codadka.
Also called text-to-speech (TTS), this is the generation of speech by artificial means, i.e. converting written content into spoken audio using AI models of pronunciation and voice.
- Raadraac Xogeed Data Provenance
Raad-raacidda meesha xogta ay ka timid, taariikhdeeda, iyo silsiladda ay soo martay. Tani waxay diiwaangelisaa meesha xogtu asal ahaan ka timid, sida loo farsameeyey, iyo cidda farsameysay,…
Raad-raacidda meesha xogta ay ka timid, taariikhdeeda, iyo silsiladda ay soo martay. Tani waxay diiwaangelisaa meesha xogtu asal ahaan ka timid, sida loo farsameeyey, iyo cidda farsameysay, si loo hubiyo daahfurnaanta. Marka laga hadlayo AI GG, tan waxa loo adeegsadaa in lagu xaqiijiyo in xogta tababarku ka timid ilo sharci ah oo si sax ah loo farsameeyey, taas oo kor u qaadeysa daahfurnaanta iyo kalsoonida horumarinta moodeelka.
Tracking the origin, history, and lineage of data. This records where data came from, how it was processed, and by whom, to ensure integrity and reproducibility. For AI, this is supposed to help verify that training data is from legitimate sources and is correctly processed, aiding transparency and trust in the model’s development.
- Saadaalin Prediction
Waa bayaan sheegaya waxa aad filayso inay dhici doonto; falka ah in la sameeyo bayaan noocaas ah.
Waa bayaan sheegaya waxa aad filayso inay dhici doonto; falka ah in la sameeyo bayaan noocaas ah.
A statement that says what you think will happen; the act of making such a statement.
- Sargoyn Overfitting
Waa dhacdo la arko marka moodeelku xogta tababarka si xad dhaaf ah u barto, taasoo keenta in uu si liidata uga shaqeeyo xog cusub oo uusan horey u arkin. Waxa caadi ahaan dhacda marka…
Waa dhacdo la arko marka moodeelku xogta tababarka si xad dhaaf ah u barto, taasoo keenta in uu si liidata uga shaqeeyo xog cusub oo uusan horey u arkin. Waxa caadi ahaan dhacda marka moodeelku aad u adag yahay marka loo eego xogta la heli karo, wuxuuna sameeya halkii uu ka baran lahaa qaababka guud wuxuu si buuxda u xifdiyaa tusaalooyinka.
Overfitting is a phenomenon that occurs when a model learns the training data too well leading to poor performance on new, unseen data. It often happens when the model is too complex for the dataset, effectively “memorizing” examples instead of learning general patterns
- Sawir Curin Image Generation
Waa nooc ka mid ah AI GG Curiye oo abuura waxyaabo muuqaal cusub — sida sawirro, sharraxaad muuqaal (illustrations), ama garaafyo — isagoo baranaya qaababka sawirro hore loo soo saaray.
Waa nooc ka mid ah AI GG Curiye oo abuura waxyaabo muuqaal cusub — sida sawirro, sharraxaad muuqaal (illustrations), ama garaafyo — isagoo baranaya qaababka sawirro hore loo soo saaray.
Image generation is a form of generative AI that creates new visual content—such as photos, illustrations, or graphics—by learning patterns from existing images.
- Shabakad Dareenside Neural Networks
Waa nooc AI GG ah oo ku dayda qaabdhismeedka maskaxda aadanaha. Halkii la isticmaali lahaa xeerar horey loo dejiyey sida barnaamijyadii hore ee kombiyuutarrada, shabakadda neerfaha ee…
Waa nooc AI GG ah oo ku dayda qaabdhismeedka maskaxda aadanaha. Halkii la isticmaali lahaa xeerar horey loo dejiyey sida barnaamijyadii hore ee kombiyuutarrada, shabakadda neerfaha ee macmalka ah waxay si tartiib tartiib ah u barata inay aqoonsato oo saadaaliso qaababka xogta.
A type of AI modeled on the human brain. Instead of having a set of rules coded in like a traditional computer program, an artificial neural network learns to detect and predict patterns over time.
- Sii Hagaajinta Fine-tuning
Waa habraaca lagu qaabeeyo moodeelka isbaridda mashiinka oo horay loo tababaray si loogu diyaariyo hawl ama xog uruurin gaar ah iyadoo la sii wato tababarkeeda xog cusub oo khuseysa. Habkan…
Waa habraaca lagu qaabeeyo moodeelka isbaridda mashiinka oo horay loo tababaray si loogu diyaariyo hawl ama xog uruurin gaar ah iyadoo la sii wato tababarkeeda xog cusub oo khuseysa. Habkan wuxuu ku dhisan yahay aqoonta hore ee moodeelka (ee laga bartay xog uruurin guud oo ballaaran) si moodeelku u qaban karo hawlo aad u khaas ah, xitaa marka xog kooban la helo.
Fine-tuning is the process of taking a pre-trained machine learning model and adapting it to a specific task or dataset by continuing its training on new, relevant data. This approach builds on the model’s existing knowledge—learned from a large, general dataset—so it can do more specialized tasks, even with limited available data.
- Sinnaan La'aanta Dhijitaalka Digital Divide
Farqiga dhijitaalka ah waa in aan loo sinnayn helitaanka iyo isticmaalka teknoolojiyada dhijitaalka ah, sida intarnet iyo qalabyada dhijitaalka ah, oo ay kooxo iyo gobollo ku kala duwan…
Farqiga dhijitaalka ah waa in aan loo sinnayn helitaanka iyo isticmaalka teknoolojiyada dhijitaalka ah, sida intarnet iyo qalabyada dhijitaalka ah, oo ay kooxo iyo gobollo ku kala duwan yihiin, waxayna keenta kala duwanaansho fursadaha iyo natiijooyinka dadka.
The unequal access to and use of digital technologies]], such as the Internet and digital devices, between different groups and regions, leading to disparities in opportunities and outcomes.
- Sumadaynta Moodeel Model Watermarking
Waa hab qarsoodi ah oo lagu calaamadeeyo moodeelka AI GG ah si loo caddeeyo cidda abuurtay ama iska leh. Qaabka loo sameeyo waa in moodeelka in yar laga beddelo si uu u bixiyo jawaabo gaar…
Waa hab qarsoodi ah oo lagu calaamadeeyo moodeelka AI GG ah si loo caddeeyo cidda abuurtay ama iska leh. Qaabka loo sameeyo waa in moodeelka in yar laga beddelo si uu u bixiyo jawaabo gaar ah oo la aqoonsan karo marka la geliyo xog gaar ah—taas oo ka caawisa in la ogaado haddii moodeelka la nuqulay ama la xaday.
Model watermarking is a way to secretly mark an AI model to prove who created or owns it. It works by slightly changing the model so it gives special, recognizable responses to certain inputs—helping detect if the model has been copied or stolen.
- Turjumo Kaaliye GG AI-Assisted Translation
Waa turjumaadda otomaatig ah in qoraalka loo beddelo luuqado kala duwan iyadoo la adeegsanayo AI GG. Moodeelladu waxay wax ka bartaan xog ballaaran oo laba-luuqad ah si ay qoraal uga…
Waa turjumaadda otomaatig ah in qoraalka loo beddelo luuqado kala duwan iyadoo la adeegsanayo AI GG. Moodeelladu waxay wax ka bartaan xog ballaaran oo laba-luuqad ah si ay qoraal uga badalaan luuqad ugana dhigaan luqad kale. Nidaamyadan waxay fuliyaan hawsha turjumidda si otomaatig ah ama iyadoo lasii marsiinaayo sixitaan bini’aadam.
Automated translation of text between languages using AI. Models learn from large bilingual corpora to convert text from one language to another. These systems perform translation tasks automatically or with human post-editing.
- Walxaha Intarnetka Internet of Things
Walxaha Intarneetka (IoT) waa shabakad ka kooban walxo leh dareemayaal, karti farsameed, iyo isku xirnaan, taasoo u oggolaanaysa in ay xog isdhaafsadaan qalab kale ama nidaamyo kale. Qalabka…
Walxaha Intarneetka (IoT) waa shabakad ka kooban walxo leh dareemayaal, karti farsameed, iyo isku xirnaan, taasoo u oggolaanaysa in ay xog isdhaafsadaan qalab kale ama nidaamyo kale. Qalabka IoT (sida aaladaha casriga ah ee guryaha ama dareemayaasha warshadaha) ayaa isku xira internetka si ay xog u uruuriyaan una wadaagaan, taasoo sahlaysa hawlo sida kormeerka fog iyo otomaatiga.
A network of physical objects (“things”) embedded with sensors, processing ability, and connectivity, enabling them to exchange data with other devices or systems. IoT devices (such as smart home appliances or industrial sensors) communicate over the Internet to collect and share information, enabling applications like remote monitoring and automation.
- Xarumo Xogeed Data Centers
Waa dhismo heerkulkiisu la xakameeyey oo ay ku jiraan kaabayaasha kombiyuutarka sida server-yada, qalabka kaydinta xogta, iyo agabka shabakadaha. Xarumahan waxaa loo isticmaalaa horumarinta…
Waa dhismo heerkulkiisu la xakameeyey oo ay ku jiraan kaabayaasha kombiyuutarka sida server-yada, qalabka kaydinta xogta, iyo agabka shabakadaha. Xarumahan waxaa loo isticmaalaa horumarinta iyo hawlgelinta AI curiyeedka.
A temperature-controlled building that houses computing infrastructure, such as servers, data storage drives, and network equipment. These are used for the development and operation of generative AI.
- Xog Gooniyeed Data Privacy
Xog Gooniyeed waa qayb ka mid ah amniga macluumaadka oo diiradda saarta gacan ku haynta habboon ee xogta – sida ogolaanshaha, ogeysiiska, iyo waajibaadka sharciga. Xog Gooniyeed waxay…
Xog Gooniyeed waa qayb ka mid ah amniga macluumaadka oo diiradda saarta gacan ku haynta habboon ee xogta – sida ogolaanshaha, ogeysiiska, iyo waajibaadka sharciga. Xog Gooniyeed waxay badanaa ku saabsan tahay sida xogta loola wadaagi karo shaqsi kale, urur ama gacan saddexaad.
Branch of data security concerned with the proper handling of data – consent, notice, and regulatory obligations. More specifically, practical data privacy concerns often revolve around whether or how data is shared with third parties.
- Xog Gurid Data Scraping
Waa hab otomaatig ah oo tignoolajiyaddu xog ka soo qaado barnaamijyo ama bogag internet gaar ah ujeedooyin kala duwan, taasi badanaana waxay ku dhammaataa in xogta la isu keeno si loo…
Waa hab otomaatig ah oo tignoolajiyaddu xog ka soo qaado barnaamijyo ama bogag internet gaar ah ujeedooyin kala duwan, taasi badanaana waxay ku dhammaataa in xogta la isu keeno si loo falanqeeyo.
A usually automated process where a technology takes data from a particular program or websites for a variety of uses that usually results in aggregation for analysis.
- Xog Sheelid Data Anonymization
Waa qaab xogta looga saaro macluumaadka lagu aqoonsan karo shaqsi si aanan qof xogta looga dhex aqoonsan. Farsamooyinkan baabi’inta aqoonsiga (sida ka saaridda magacyada ama daboolidda…
Waa qaab xogta looga saaro macluumaadka lagu aqoonsan karo shaqsi si aanan qof xogta looga dhex aqoonsan. Farsamooyinkan baabi’inta aqoonsiga (sida ka saaridda magacyada ama daboolidda aqoonsiyada) waxaa loogu talagalay in lagu ilaaliyo asturnaanta xogta iyada oo laga hortagayo in qofka iyo xogta la isku xiro, iyadoo la ilaalinayo faa’iidada ay xogta u leedahay in la falanqeeyo.
The process of removing or encrypting personally identifiable information from datasets so that individuals cannot be identified. Anonymization techniques (like removing names or masking IDs) is intended to protect privacy by preventing the linkage of data to individuals, while preserving the dataset’s utility for analysis.
- Xog Tababar Training Data
Waa xog la diyaariyey oo calaamadeysan (tusaale ahaan qoraal, sawirro, maqal ama muuqaal) oo loo isticmaalo in lagu baro moodeellada isbaridda mashiinka (ML) inay bartaan qaabdhismeedka…
Waa xog la diyaariyey oo calaamadeysan (tusaale ahaan qoraal, sawirro, maqal ama muuqaal) oo loo isticmaalo in lagu baro moodeellada isbaridda mashiinka (ML) inay bartaan qaabdhismeedka xogta, saadaasha, ama inay qabtaan hawlo gaar ah. Xogta tababarka waxay ka kooban tahay xog-gelis ah iyo natiijada saxda ah (calaamadda), taasoo u suurtogalinaysa moodeelka inuu wax ka barto waayo-aragnimadiisa. Tayada, tirada, iyo kala duwanaanshaha xogta tababarka waxay si toos ah u saameeyaan waxsoosaarka AI GG.
Training data refers to a curated set of labeled data (or examples) —such as text, images, audio, or video—that is used to teach a machine learning (ML) model how to recognize patterns, make predictions, or perform specific tasks. Training data includes both the input data and the correct output (label), enabling the model to learn from experience. The quality, quantity, and diversity of training data directly impact the performance and generalization ability of the resulting AI system